Sağın kalesi Düzce’de sosyalist bir lider…

10 Ekim, Behice Boran’ın 34. ölüm yıldönümüydü. Behice Boran sıradan bir isim değil, Türkiye Cumhuriyeti’nin ‘ilk’lerinden biriydi.

Sağın kalesi Düzce’de sosyalist bir lider…
18.10.2021 - 10:56
Özel Haber
259

Dün Behice Boran’ın 34. ölüm yıldönümüydü.
Behice Boran sıradan bir isim değil, Türkiye Cumhuriyeti’nin ‘ilk’lerinden biriydi.
İlk kadın akademisyenlerimizden olan Behice Hanım aynı zamanda ‘ilk’ kadın sosyologlarındandı.
Boran Türkiye İşçi Partisi’nin son genel başkanıydı…
Bu özelliğiyle ‘ilk’ kadın genel başkan.
Boran’a yeniden dönmek üzere bir parantez açalım şimdi.

MENDERES-DEMİREL VE ÖZAL ÇİZGİSİ

Düzce 1950’den bu yana merkez sağ partilerin en önde gelen kalelerinden biri oldu. Demokrat Parti’nin ardından Adalet Partisi’nin yıkılmaz kalelerinden biriydi Düzce.
12 Eylül askeri darbe dönemi sonrasında kurulan Anavatan Partisi’nin de Düzce’den eli boş dönmedi. Daha sonra siyasi yasağı kalkan Süleyman Demirel bu kez de DYP ile ile çıktı Düzceliler’in karşısına.
Düzce Süleyman Bey’e de siyasi kredi açmaktan geri durmadı.

AK PARTİ’YE GEÇEN İLK BELEDİYE BAŞKANI

19 yıldan bu yana Türkiye’yi tek başına yöneten AK Parti iktidarlarında da durum değişmedi. Dahası 1999 yılında Fazilet Partisi’nden Gölyaka Belediye Başkanı seçilen Nihat Çelik, 2002 yılında partisinden istifa edip AK Parti’ye geçti.  Çelik AK Parti’ye geçen ilk ilçe belediye başkanı olarak tarihe geçmişti.  Geçmişte Demokrat Parti, Adalet Partisi, Anavatan ve Doğru Yol Partisi’ne kale olan Düzce, günümüzde de AK Parti için de geçerliliğini sürdürüyor.
Parantezi kapattım.

TİP SON TOPLANTISINI DÜZCE’DE YAPMIŞTI

Dünden bu güne muhafazakâr sağ siyaset ile adeta özdeşleşen Düzcemizin geçmiş tarihinde sol siyasete dair de ilginç gelişmelere tanıklık ettiğini belirterek devam edelim.
İşte size çarpıcı bir örnek.
Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) son GYK (Genel Yönetim Kurulu) toplantısını Düzce’de gerçekleştirdiğini  duymuş muydunuz?
12 Mart’ın askeri muhtırasının demir yumruğunun etkisinin hissedildiği Türkiye siyasetinde TİP Genel Başkanı Behice Boran, partinin beyin takımı olan Genel Yönetim Kurulu’nu (GYK) Düzce’de toplanır.
Bu TİP’in kapatılmadan önceki son toplantılarından biridir.

DÜZCE SIKIYÖNETİM DIŞINDA KALINCA

Türkiye İşçi Partisi’nin kurucularından ve Türkiye sosyalist hareketinin önde gelen aktörlerinden biri olan Profesör Sadun Aren, “Puslu Camın Perde Arkasından” adlı kitabında o günlere yer vermiştir. Sıkıyönetim yasağında yapılan ve yaptırımları daha ağırlaştıran bazı değişikliklerin iptali istemiyle TİP olarak Anayasa Mahkemesi’ne başvuracaklardır. Ama bunun için partinin Merkez Yönetim Kurulu’nu toplamaları gerekmektedir. Oysa sıkıyönetim her türlü siyasi etkinliği yasaklamıştır.  Sıkıyönetim sınırları dışında kalan Düzce’ye giderler, toplantıyı orada yaparlar.

PROF. İLHAN TEKELİ’NİNİN KALEMİNDEN….

O günlere tanıklık eden bir başka ünlü akademisyen daha vardır: Prof. Dr. İlhan Tekeli.
Behice Boran’ın 100. doğum yıldönümü anısına Ege Üniversitesi’nce 2010 yılında İzmir’de düzenlenen toplantıda konuşan Prof. Tekeli‘nin “Sosyal Bilimci ve Siyasetçi olarak Behice Boran” başlıklı bildirisinde şunları kaleme alır:

“(…) Muhtıra ilan edildiği gün TİP’e dava açıldığı haberi ajanslarda yer almıştır. Sıkıyönetim ilan edilince, TİP GYK’sı Düzce’de toplanır. Boran tutuklanırsa partinin başkanlığının Şaban Yıldız’ca yütrütülmesi kararlaştırılır. 26 Mayıs 1971 ‘de Boran tutuklanır (…)
11 Haziran 1971’de Anayasa Mahkemesine TİP hakkında açılan kapatma davası, 20 Temmuz 1971’de partinin Dördüncü Büyük Kongrede alınan kararlar gerekçe gösterilerek kapatılmasıyla sonuçlanacaktır.

 

TESLİM OLMA KARARINI DÜZCE’DE ALIR

Tekrar Behice Boran’a dönelim…
Düzce’deki Kafkas kanaat önderlerinden bir dostum Behice Boran’la ilgili olarak bana aktardığı bir bilgi oldukça dikkate değer. 12 Eylül askeri darbesinde her siyasetçi gibi zor günler yaşayan TİP Lideri Behice Boran için tutuklama kararı çıkarılmıştır.
Boran 12 Mart’ta yaptığı gibi rotayı Düzce’ye çevirir.
Teslim olma kararını Düzce’de alacaktır.
Boran bu kararı Düzceli yakın dostu olan Avukat Avni Jaji‘ye danışarak alır.
Merhum Avni Jaji bu olayı çevresine bizzat anlatmıştır.

10 EYLÜL 1987’DE HAYATINI KAYBETTİ

12 Eylül 1980 darbesinin ardından kısa süre ev hapsinde tutulan Boran, daha sonra gittiği Belçika’nın başkenti Brüksel‘de (10 Eylül 1987( 77 yaşında hayatını kaybeder.  Cenazesi İstanbul‘a getirilir. TBMM’de yapılan törenin ardından 18 Ekim 1987’de İstanbul Zincirlikuyu Mezarlığı‘nda toprağa verildi.

TBMM BAHÇESİNDE İLGİNÇ TESADÜF

Boran için TBMM’de düzenlenen tören öncesinde bir başka ünlü isim son yolculuğuna uğurlanacaktır. Türkiye Cumhuriyeti’nin 6. Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk de benzer şekilde kalp kriziyle vefat etmiş ve 17 Ekim’de TBMM’De düzenlenen törenle Ankara Devlet Mezarlığı’nda toprağa verilir. Aynı gün Meclis’te Behice Boran için tören düzenlenecek ve daha sonra toprağa verilmek üzere İstanbul’a yolcu edilecektir.

HELİKOPTERLERİN GÖLGESİNDE

Behice Boran 18 Ekim 1987’de Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verilir. Yoğun güvenlik önlemleri altında yapılan cenaze törende havada dolaşan helikopterler dikkat çeker.
Ölümünün 34. Yıldönümünde Behice Boran’ı saygıyla anıyorum.

Mehmet Şimşek


Editör: N. Cingirt

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Akçakoca TV (www.akcakocatv.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Resmi İlanlar

Mobil Uygulamalarımız

IOS UygulamamızAndroid Uygulamamız