‘İşsizlik azaldı’ açıklamasına muhalefetten sert tepki geldi

‘İşsizlik azaldı’ açıklamasına muhalefetten sert tepki geldi
11.06.2020 - 06:34
2287
0

 TÜİK’in kendi verileriyle yapılan hesaplamada bile işsizlik oranı yüzde 20.5 çıkmasına rağmen kurum “İş aramayı bırakanları” hariç tutarak bu oranı yüzde 13.2 olarak duyurdu. ‘İşsizlik azaldı’ açıklamasına muhalefetten sert tepki geldi: İktidarın işine gelecek rakamlar açıklanıyor.

 Koronavirüs tehlikesinin sınırlı olarak görüldüğü mart ayının ilk işsizlik verileri açıklandı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK), paylaştığı verilere göre, mart ayına Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı, geçen yıla göre azaldı. 573 bin kişi azalan işsiz sayısı 3 milyon 971 bin kişiye geriledi. Aynı dönemde işsizlik oranı 0,9 puan düşerek yüzde 13,2 oldu. TÜİK’e göre mart ayı verilerine bakıldığında 15 yaş üstü nüfusun 61 milyon 177 binden, 62 milyon 216 bine çıktığı görülüyor. Geçen yılın mart ayı baz alındığında nüfusun bir milyon 39 bin kişi arttı. İşgücünde ise azalma var. Geçen yıl 32 milyon 339 bin kişiden 30 milyon 104 bin kişiye düştü. Yani işgücünden 2.2 milyon kişi gitti. Çalışan sayısı da yine aynı dönemde dikkat çekiyor. 27 milyon 795 bin çalışan 26 milyon 133 bine indi. Ama buna rağmen işsiz sayısında azalma oldu. Nüfus artarken işgücü ve çalışan sayısının gerilemesine rağmen işsiz sayısı da düştü. Bazı ekonomist ve siyasiler bu tabloyu şapkadan tavşan çıkarmak olarak yorumladı. Bu veriler ışığında tabloya bakacak olursak, gerçek işsizliğin yüzde 20,5 çıktığı görülüyor. İşgücüne katılım oranı ise 52,8 seviyesinden yüzde 48,9 indi.

Artması gereken işgücü sayısı ise toplamda 32 milyon 889 bin kişi. Çalışan sayısının da 26 milyon 133 bin olarak gerçekleşecek. Tüm bu veriler ışığında toplam işsiz sayısının da 6 milyon 756 bin kişiye çıkması
bekleniyor.

TÜİK’in açıkladığı verilere bakılınca tarım dışı işsizlik oranının da 1,1 puanlık azalışla yüzde 15 olarak tahmin edildiği
görülüyor. İşsizlik oranı martta bir önceki aya göre ise 0,4 puan düştü. Söz konusu ayda 15-24 yaş grubunu içeren genç işsizlik oranı 0,6 puan azalarak yüzde 24,6 oldu. İşsizlik oranı 15-64 yaş grubunda ise 0,8 puan azalışla
yüzde 13,5 olarak gerçekleşti. 

1.1 MİLYON KİŞİ UMUDUNU YİTİRDİ

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (Betam) raporu da iş bulma umudunu  yitirenlerin, yaklaşık bir yılda iki katına çıkarak 1.1 milyon kişiye ulaştığına dikkat çekti. Rapor, işgücündeki istisnai gelişme, işini kaybedenlerin ve ilk kez işgücü piyasasına girecek olanların bir bölümün, iş bulamayacağını düşünerek iş aramaktan vazgeçtiğini gösterdi. Bu davranış önemli ölçüde TÜİK tarafından ‘iş bulma umudu olmayanlar’ olarak sınıflandıranların sayısındaki artışı yansıttı. İş bulma umudu olmayanlar, Ocak 2019’dan beri sürekli artmakta, Şubat ve Mart 2020 döneminde artışın hızlandığı gözlemlendi. Ocak 2019’a bu sayı 500 bin civarındayken bir yıl içinde iki katına çıkarak 1 milyon 100 bine dayandı. Tarım sektöründe 21 binlik istihdam azalışı kaydedilirken, sanayide 85 bin, inşaatta ise 202 binlik istihdam azalışı kaydedildi. En çarpıcı azalış ise 694 bin kişi ile hizmet sektöründe görüldü.

İSTİHDAM SAYISI AZALDI İŞGÜCÜ DÜŞTÜ

İstihdam edilenlerin sayısı martta geçen yılın aynı ayına göre 1 milyon 662 bin kişi azaldı ve 26 milyon 133 bin kişiye düştü. İstihdam oranı da 3,4 puan azalarak yüzde 42 olarak gerçekleşti. Bu dönemde, istihdam edilenlerin sayısı tarım sektöründe 538 bin, inşaat sektöründe 248 bin, hizmet sektöründe 903 bin kişi azalırken, sanayi sektöründe ise 26 bin kişi arttı. İstihdam edilenlerin yüzde 16,4’ü tarım, yüzde 21,1’i sanayi, yüzde 4,9’u inşaat, yüzde 57,6’sı ise hizmet sektöründe yer aldı. İş gücü martta geçen yılın aynı ayına göre 2 milyon 235 bin kişi azalarak 30 milyon 104 bin kişi,
iş gücüne katılma oranı da 4,5 puanlık azalış ile yüzde 48,4 oldu. Martta herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna bağlı olmadan çalışanların toplam çalışanlar içindeki payını gösteren kayıt dışı çalışanların oranı, geçen yılın aynı dönemine göre 4,8 puan azalarak yüzde 29,1 oldu. Tarım dışı sektörde kayıt dışı çalışanların oranı geçen yılın aynı dönemine göre 4,5 puan azalarak yüzde 18,6 olarak belirlendi.

MEVSİM ETKİSİNDE DE GERİLEME

Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı bir önceki döneme göre 0,3 puan artarak yüzde 13 oldu. İşsiz sayısı bir önceki döneme göre 33 bin kişi azalarak 3 milyon 972 bin kişi olarak gerçekleşti. Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam oranı bir önceki döneme göre 1,7 puan azalarak yüzde 42,6 oldu. İstihdam edilenlerin sayısı 1 milyon 3 bin kişi azalarak 26 milyon 512 bin kişi olarak tahmin edildi. Mevsim etkisinden arındırılmış iş gücüne katılma oranı bir önceki döneme göre 1,7 puan azalarak yüzde 49 oldu. İş gücüne katılan sayısı 1 milyon 35 bin kişi azalarak 30 milyon 484
bin kişi olarak hesaplandı.

KAPANAN KAFELERDE İŞSİZLİK PATLADI

Tarım sektöründe Şubat 2020 döneminde 218 bin azalış kaydedildiği tahmin edilen Betam notunda, Mart 2020 döneminde biraz toparlanarak 21 binlik azalış gerçekleşti. Hizmetlerde Şubat 2020’da 194 binlik azalıştan sonra Mart 2020 döneminde 694 binlik olağan üstü bir istihdam kaybı yaşandı. Beklendiği gibi hizmet sektörü Korona salgınını nedeniyle alınan önlemlerden en fazla etkilenen sektör oldu. Sanayide mart döneminde 85 bin istihdam kaybetti. İnşaatta ise mart döneminde 202 binlik bir istihdam kaybı kayıtlara geçti.

ARTAN HAYAT PAHALILIĞI MAAŞLARA YETMİYOR

İstihdam edilenlerin ve işgücüne katılanların sayısındaki büyük düşüşü değerlendiren ekonomist İnanç Sözer, bunun iş arayanların iş bulma umudunu yitirmesi ile piyasadaki maaşların, artan hayat pahalılığı karşısında yetersiz kalmasından kaynaklandığını belirtti. Başka bir analist ise TÜİK’in verilerini yorumlayarak “Tarım, inşaat ve hizmet sektöründeki
istihdam bir milyon 700 bin kişi azalmış. Yine TÜİK’in aynı raporunda işsiz sayısı 573 bin azalmış. Anlamaya çalıştığım şu: Hem işe yerleştirme hem işsiz sayısı aynı anda nasıl azalıyor?” dedi. Analist Mustafa Sönmez “TÜİK’e göre işsiz sayısı 2020 yılı Mart döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 573 bin kişi azaldı ve 3 milyon 971 bin kişi oldu. İşsizlik oranı 0,9 puanlık azalış ile yüzde 13,2 seviyesinde gerçekleşti. Harçlıklı işsiz 4 milyon kişi işsiz sayılmadı” açıklamasını yaptı.

TÜİK’TE DEPREM ÜSTÜNE DEPREM

TÜİK’in yönetici kadrolarında da yapılan ani değişiklikler eleştirilere de neden oldu. Başkan ve başkan yardımcılarının görevden alınması ve en son 20’den fazla bölge müdürünün Cumhurbaşkanlığı kararıyla işine son verilmesi dikkat çekti. Bazı siyasiler durumu ‘cici rakamlar geliyor’ diye yorumlarken, analistler rakamlarla yine oynanacağını iddia etti. 22 Mayıs 2020 tarihinde duyurulan kararla TÜİK Başkanlığına, Başkan Yardımcısı Muhammed Cahit Şirin vekaleten atanmıştı. Başkan Vekili Yinal Yağan ise Sümer Holding’e Genel Müdür olarak atanmıştı. 1984 doğumlu ve endüstri mühendisi olan
Şirin, 2018’de TÜİK’te göreve başladıktan iki yıl sonra başkan olarak gündeme gelmişti. TÜİK’te 16 Mayıs 2020’de duyurulan kararla Başkan Yardımcısı Musa Yılmaz da görevinden alınmıştı. 2018 yılının Ekim ayında TÜİK Başkan
Yardımcısı Enver Taştı da görevinden alınmıştı. TÜİK’teki bu ani görev değişikliğinin yüksek çıkan enflasyon rakamından kaynaklandığı iddia edilmişti

GENİŞ TANIMLI SAYI 9.5 MİLYONA YAKIN 

CHP sözcüsü Faik Öztrak ise rakamları şöyle yorumladı. Öztrak “Salgın işgücü piyasasında daha önce görmediğimiz kadar yıkıcı etkiler yaratmaya başladı. Kısa çalışma ödeneği ve zorunlu izin uygulaması sonucunda 4.5 milyon çalışan askıda olmasına rağmen, son bir yılda 1 milyon 662 bin kişi işinden oldu. Sadece Mart ayında işini kaybedenlerin
sayısı ise 1 milyon 3 bin kişiyi buldu. Son bir yılda, işgücü piyasasından çıkanların sayısı 2 milyon 235 bin oldu. Son bir ayda işgücünden çekilenlerin sayısı ise 1 milyon 35 bin kişiyi buldu. Son bir yılda çalışma çağında olup da farklı nedenlerle iş aramayan, işgücüne katılmayan, nüfustaki artış ise 3 milyon 274 bin kişi oldu. Böyle bir durumla daha önce hiç karşılaşmadık. Sağlık nedeniyle iş arayamayan yurttaşlarımızın sayısındaki artış ise 608 bin. Son bir yılda çalışmaya hazır olduğu halde, iş bulma ümidini yitirenler veya çeşitli nedenlerle iş aramaktan vazgeçenlerin sayısındaki artış ise 1 milyon 459 bin. Sonuçta tüm bu etkileri dikkate alan geniş tanımlı işsiz sayısı, son bir yılda, 1 milyon 237 bin kişi artarak; 9 milyon 418 bin kişiye ulaşmış. Geniş tanımlı işsizlik oranı ise aynı dönemde, 4,2 puan artarak, yüzde 27,2’ye ulaştı” dedi.

Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu, işsizliğin azalmadığı sürece iyiye giden bir ekonomiden bahsedilemeyeceğini belirtti. Karamollaoğlu “İktidar kendisine gelen rakamları doğru olanları yansıtmaktan ziyade
işine gelen rakamları TÜİK gibi resmî kurumların terennüm etmesini istiyor. Bizde oluşan kanaat bu” diye konuştu.

RAKAMLARLA SİHİRBAZLIK YAPIYORLAR

CHP Genel Başkan Yardımcısı Aykut Erdoğdu, TÜİK’in 13,2 olarak açıkladığı işsizlik oranı için, “Bu rakama iş bulma
umudunu yitirenler, mevsimlik ve geçici çalışanlar eklendiğinde geniş tanımlı gerçek işsizlik oranı yüzde 27,7’dir ve bu Cumhuriyet tarihinin rekorudur” dedi. Erdoğdu, Türkiye’de çalışma çağındaki nüfusun son bir yılda 1 milyon 66 bin kişi arttığını, bu artışın işgücüne de yansıması beklenirken tam tersi işgücünün 2 milyon 235 bin azaldığını kaydederek “Toplamda 3 milyon 301 bin kişi TÜİK’in istatistiklerine yansımamış vaziyette” ifadesini kullandı. Erdoğdu’nun açıklamasına göre çalışma çağındaki nüfus bir önceki aya göre 110 bin kişi daha artarak 62 milyon 198 bine yükseldi. Yeni gelen 110 bin kişi istihdama dahil olmadığı gibi mevcut işgücünden bir önceki aya göre 878 bin kişinin de azaldı. Ancak TÜİK ‘rakamlarla sihirbazlık yaparak işsiz sayısındaki artışı’ gizledi. İŞKUR, işsizlik ödeneğinin 2 katına çıktığını açıklarken, istihdam edilenlerin sayısı azalmışken işsizlik nasıl azalır? İktidar, kağıt üzerinde mucizeler yaratmaya devam ediyor. TÜİK’e atanan yeni başkan göreve hızlı başladı.”

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Akçakoca TV (www.akcakocatv.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Mobil Uygulamalarımız

IOS UygulamamızAndroid Uygulamamız