• 19.02.2021 00:00
  • (223)

 DİAPOLİS’İN HELLEN DÖNEMİ

Hale Güney tarafından yazılmış olan “Hellenistik Dönem Öncesi Bithynia’da Hellen Kolonileri ve Bithynialar Arasındaki İlişkiler “ adlı doktora tezinde Diapolis/Akçakoca adı geçmiyor olsa da Hellenistik dönem tarihimiz hakkında birçok ipucu veriyor.

-Antik yazarlara göre Bithynialılar kabileler halinde İzmit Körfezinin Kuzeyinde Karadeniz’e ve Sakarya nehrine Doğuya doğru genişleyen bir alanda yaşamışlardır. Bithynliler’in egemenlik alanı Batıda Kalkhedon(Kadıköy), Doğuda Heraklie Pontike(Ereğli), Kuzeyde Karadeniz ve Güneyde İzmit Körfezi ile sınırlıydı.
-Bithynialılar’ın önceleri Marmara’nın sahil şeridinde kendileri için uygun olan yerlere yerleştikleri, ancak Hellenler’in, bölgeye geldikten sonra, kendilerine karşı direnen Bithynialılar'ı ya öldürdüğü ya da köleleştirdiği öne sürülebilir. Böylece Hellen kolonileri, Bithynialılar'ı sahil şeridinden çekilerek iç kesimlere yerleşmeye zorlamış olmalıdır. Çünkü Bithynia bölgesinin yerleşim yeri olarak elverişliliği göz önüne alındığında, Bithynia’da kurulan kolonilerin kuruldukları yerde, Hellenler gelmeden önce herhangi bir yerleşim bulunmadığı düşük bir ihtimaldir.
-Skylax adlı tarihçinin hazırlamış oldu bir nevi seyir defteri olan Periblus Pesudo ‘ya Hypios/Melen nehri Bithynialılar ve Mariandynler arasında bir sınır olarak verilmektedir.Bu bilgiyi ele aldığımızda Akçakoca’da yaşayan halkların en eskilerinden birinin Mariandynliler olduğu ortaya çıkmaktadır. Ereğli halkı için de Marindynliler değerlendirilmesi yapılmaktadır. Strabon’a göre Mariandynliler’de Bithynialılar gibi Thrak/Trak kökenlidir. Ancak Ereğli’de Bithynia sınırın en doğusu olarak gösterildiğine göre zaman içerisinde Miariandynlilerin Bithynialıştıkları söylenebilir.
-Karadeniz’de Hellen kolonileşmesi Megaralılar ve Miletler üzerinden gerçekleşmiştir. Diapolis’ın Megara Kralı Byzas tarafından M.Ö 660 yıllarında kurulduğu ile alakalı tez bu vaziyette öne çıkmaktadır. Ha keza Ereğli’de bir Megara kolonisi olarak kurulduğu tezini de göz önüne aldığımızda yeni bir bilgi/bulgu bulunana kadar bu tezin geçerliliğini kabul edilmesi gerekmektedir.
-Kolonileşme kanlı bir eylemler bütünüdür. Hereklia/Ereğli’de halkın yarısı öldürülmüş ya da köleleştirilmiştir. Aynı uygulamanın Diapolis’te yapıldığı varsaymak yanlış bir çıkarsama olmayacaktır.-Bir hekim olan Athenaois’un filozof Posiodonius’tan aktardığına göre, Mariandynliler Heraklie Pontike(Ereğli’deki Megara kolonisi) ile bir anlaşma yaparak ”kendilerinden akılca üstün ve yönetme gücü geleneğine” sahip olanlarla bir anlaşma yapmışlar ve kolonicilere yönetim erkini bırakırken kolonicilerce köle olarak bölgenin dışına satılmayacaklarının garantisini almışlardır. Bu anlaşmanın Diapolis’de de uygulanmış olması kuvvetle muhtemeldir diyebiliriz.
-Kolonicilerle yani Hellenlerle Bithynialılar ya başka bir teze göre Mariandynlılar arasında Diapolis’de de kolonicilerden etkilenme kolonicilerin yerlilerden etkilenmiş olması da kaçınılmazdır. Kolonicilerin umumiyetle erkek olduklarını varsaydığımızda yerel kadınları özellikle mahalli asil kadınları seçerek evlendiklerini varsayabiliriz.
-Diapolis’de Hellenler/Megaralılar ile Bithynialılar/Mariandynliler arasındaki etkileşim sosyokültürel, ekonomik ve politik ilişkilerin mevcut verilerin yetersizliğini göz önüne alındığında tamamen aydınlatılmayacağı da muhakkaktır.