• 27.05.2020 00:00
  • (807)

 Tarihte kaç Türk devleti var olmuştur?

Soruyu cevaplamadan önce bir düşünün, Akçakoca sahiline konan büstleri göz önüne alıp 16 derseniz Okan Yanmaz gibi sınıfta kalıverirsiniz bu yüzden dikkatli cevap vermelisiniz.

Gelin bu sorunun cevabını ünlü Türkçü Nihal Atsız versin. Bakın 1969 yılında Ötüken dergisinde çıkan bir makalede ne demiş bu hususta:

“16 Türk devleti efsanesini, sayın Tekin Erer’in Ocak 1969’da kendi sütununda yazdığı “Türklüğün 16 Avizesi” başlıklı makaleden öğrendim. Bu makalede sayılan 16 devlet arasında Samanlılar gibi Türk olmayan devlet bulunduğu gibi Akkoyunlular, Karakoyunlular, Safeviler, Mısır Kölemenleri gibi büyük ve muhteşem Türk devletlerinden bahsedilmeyişi, hele cihan tarihinin en büyük imparatorluğu olan Çengiz devletinin anılmayışı konuyu daha başlangıçta sakat hale getirmektedir. Bundan başka 16 devlet telâkkisi bizim millî ülkümüze, büyüklük düşüncemize, süreklilik vetîremize aynı zamanda tarihî gerçeklere de şiddetle aykırı düşmektedir. 16 büyük devlet… Tabii, Karamanoğulları ve daha küçükleri gibi ötekilerini de sayınca bu rakam kabaracak, en aşağı 50 devlet olacaktır.”

Nihal Atsız’ın dediğinden öğreniyoruz ki bu 16 Türk Devletinin hangileri olduğu zamana göre değişiklik göstermiş olacak ki, 70’lerden önce belli ki, Samanoğulları bu devletlerarasında gösterilmiş ki Nihal Atsız buna itiraz etmiştir.

Nihal Atsız’ın en aşağı 50 Türk devletinden bahsetmesinden bu yana sayının 5-6 adet arttığını da unutmalıyım. (Azerbeycan, Türkmenistan gibi.)

Peki, bu kadar devlet arasından niçin bu 16 Türk Devleti seçilir ve kurucularının ya da en meşhur hükümdarlarının büstleri dikilmiştir?

Türk Tarih bilinci gereği yapılan bir tercih mi?

Yoksa başka belediyeleri taklit etmek mi?

Maalesef bu sorunun cevabı ikincisidir.

Bazı belediyelerin bu yönde ki uygulamaları taklit edilmiştir sadece, herhangi bir tercih çalışması yoktur. Bu büstleri diken belediyeler kopya edilerek sıradanlaşma tercihi yapılmıştır.

Araştırırsanız görürsünüz ki bazı belediyeler kendi tarih bilinçleri gereğince sayıyı biraz arttırmışlardır, 16 büst yetmemiştir onlara.

Tabii ki bu tercihte maliyet hesapları da vardır, bu büstlerin kalıbı hazır olarak bulunduğu için rahatlıkla ucuza temin edebilirsiniz.

Diyelim ki Akkoyunlu devletinin Oğuzlar’ın Bayındır boyundan olan Kara Yülük Beyin ya da en meşhur hükümdarları olan Uzun Hasan’ın büstünü bu büstler arasında görmek istiyorsunuz, bu hükümdarların hazır büst kalıpları olmadığı için maliyet birden bire artıverecektir.

**

Türk Tarih yazımı en azından bugün için okullarda öğretilen Türk Tarihi yazımı Oğuzların üzerinden ve Müslümanlıkla taçlandırılarak yazılmıştır.

Bu 16 büstün kaçı Oğuzlar ve Müslümanlıkla taçlandırılmış hükümdarlardır? Yarısından bile azdır tercih edilen büstler arasında.

Bu tercihler arasında kurucusu Türk olmayan devletler de vardır.

Mesela Altın Orda devleti. Kurucusu Cengiz Han’ın torunu Cuci’nün oğlu Batu Handır.

Bilindiği gibi Cengiz Han Moğol hükümdarıdır. Nihal Atsız gibi Türk Moğol birlikteliğini bir tarih yazımı için makul görüyorsanız o zaman Batu Han yerine Cengiz’in heykelinin konulması daha münasip olmaz mıydı?

Cengiz Hanı istemiyorsanız oğlu Çağatay’ın kuruculuğunu yaptığı Türkleştiği herkes tarafından kabul edilen Çağatay Hanlığı listeye alınamaz mıydı?

Avarlar Doğu Avrupa’da hüküm sürmüş bir kabileler federasyonudur. Kökenleri konusunda halen bir fikir birliğine varılmamıştır. Sadece birkaç Türk tarihçisi Avarları Türk kabul etmektedir. Dillerinin Türk kökenli olmadığı hakkında ise bir fikir birliği vardır.

Akçakoca’ya kökenlerinin hala belirsizliği tartışma mevzusu olan Avarların hanı Bayan Han yerine, Haçlı seferlerine karşı koyan Anadolu Selçuklarının en cihangir hükümdarı 1. Kılıçarslan’ın büstü tercih edilse daha doğru olmaz mıydı?

Babür Şah bugünkü Hindistan’ın kuzeyi, Pakistan ve Bangladeş civarında hüküm sürmüş bir imparator. Ancak bu imparatorluğun halkı arasında Türk o kadar azdır ki.

Babür Şah yerine Türk Milliyetçiliğinin yükselen değeri son kurulan Türk Devletlerinden biri olan Azerbeycan’ın kurucu Cumhurbaşkanı Ebulfeyz Elçibey'in büstünü dikmek daha şık olmaz mıydı?

Bu tercihler Cumhurbaşkanlığı forsundaki 16 devleti temsil ettiği için bu tercihler böyle yapılmıştır dendiğini duyar gibiyim.

Ancak bunun belgeli hiçbir açıklaması ve belgesi yoktur, o yıldızlar sadece birer süstür.

Eğer 16 yıldız 16 Türk Devletini simgeliyor olmuş olsa bu devletler sürekli değişiklik göstermez sabit kalırdı. Bana inanmıyorsanız Nihal Atsız’a inanın bari.

12 Eylül döneminde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bağımsızlığını ilan ettiğinde listeden Batı Hun Devletini çıkarıp Kıbrıs Türk Cumhuriyeti eklenilmesi düşünülmüş buna göre listeler yapanlar bile olmuştu.

Kıbrıs deyince aklıma geldi, büstler arasında niye Rauf Denktaş yok sahi?

**

Milliyetçilik üzerinden popülizm yapmak isterken; onlarca belediyenin yaptığını taklit etmek Akçakoca’yı sıradanlaştırmak demektir.

Sıradanlaşmak istemeyenler biraz tarih çalışır/öğrenir, başka belediyeleri taklit etmek yerine başka tercihlerde bulunabilirdi.

Kopya çekerek sınıf geçmek mümkündür, ya kopya çektikleriniz sınıf geçecek bilgiye sahip değillerse…...